12 nguyên nhân gây chậm kinh ở phụ nữ thường hay gặp
Tham vấn y khoa: BS.CKII Kim Ngọc Thủy
Bác sĩ Chuyên khoa II với nhiều năm kinh nghiệm lâm sàng. Chịu trách nhiệm kiểm duyệt tính chính xác của các thông tin y tế trên website Bệnh viện Hữu Lũng.
Đọc thêm về Bác sĩHiện tượng chậm kinh, trễ kinh tuy được coi là phổ biến nhưng rất ít chị em nào nắm rõ về nguyên nhân của nó. Khi bị chậm kinh, nhiều chị em luôn lo lắng không biết mình bị chậm kinh vì lý do nào. Trong bài viết dưới đây, các chuyên gia sẽ nói về Top 12 nguyên nhân gây chậm kinh ở phụ nữ, mời bạn đọc cùng tìm hiểu nhé.
Chậm kinh (trễ kinh) có thể xuất phát từ nguyên nhân sinh lý hoặc bệnh lý. Dưới đây là 6 nguyên nhân phổ biến nhất:
- Mang thai
- Căng thẳng / Stress kéo dài
- Tăng hoặc giảm cân đột ngột
- Tác dụng phụ của thuốc tránh thai
- Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)
- Tuyến giáp hoạt động bất thường
Chậm kinh là gì?
Chậm kinh (hay còn gọi là trễ kinh) là hiện tượng kinh nguyệt ở nữ giới đến chậm hơn so với các chu kỳ kinh trước. Thông thường, khi quá 35 ngày mà chưa thấy có kinh nguyệt thì có thể hiểu là chậm kinh.
Mặt khác, nếu nữ giới thấy mình bị lỡ ít nhất là 3 kỳ kinh liên tiếp thì được coi là vô kinh.
Hiện tượng này gây ra nhiều lo lắng, băn khoăn cho chị em và có thể làm ảnh hưởng đến tâm lý, sinh hoạt của chị em.
Thực tế thì có rất nhiều chị em gặp phải tình trạng này nhưng không phải ai cũng nắm rõ được nguyên nhân chính xác. Tốt nhất, chị em khi nhận thấy mình bị chậm kinh thì nên đi thăm khám để biết cụ thể.
Top 12 nguyên nhân gây chậm kinh thường gặp ở phụ nữ
Theo nghiên cứu, hiện tượng kinh nguyệt được coi là một tấm gương phản ánh tình trạng sức khỏe của người phụ nữ. Theo đó, vấn đề kinh nguyệt đều có mối liên hệ trực tiếp đến sức khỏe, khả năng sinh sản của nữ giới.

Dưới đây là Top 12 nguyên nhân gây chậm kinh ở phụ nữ mà các chuyên gia sức khỏe đã tổng hợp lại:
1. Do mang thai
Một trong những nguyên nhân hàng đầu gây chậm kinh ở phụ nữ là do mang thai. Thông thường, nếu tinh trùng và trứng không gặp nhau, quá trình thụ tinh sẽ không diễn ra và người phụ nữ sẽ xuất hiện chu kỳ kinh nguyệt vào mỗi tháng.
Ngược lại, nếu trứng và tinh trùng gặp nhau để thụ tinh, lớp niêm mạc tử cung sẽ tiếp tục nuôi dưỡng để chuẩn bị cho sự phát triển của thai nhi. Khi đó, người phụ nữ sẽ không có kinh nguyệt trong suốt thời gian họ mang thai. Dấu hiệu mang thai do chậm kinh được coi là một điều hoàn toàn bình thường, do đó chị em không cần phải lo lắng gì cả.
Trường hợp chị em thấy mình bị chậm kinh và có thêm các dấu hiệu mang thai sớm như buồn nôn, đi tiểu nhiều lần, căng tức, ngứa ran ở ngực, ốm nghén... thì có thể đợi từ 7 – 10 ngày và mua que thử về để kiểm tra. Hoặc để chắc chắn hơn, chị em có thể đi kiểm tra tại các cơ sở y tế uy tín.
2. Do rối loạn nội tiết tố
Nhiều nghiên cứu cho biết, chu kỳ kinh nguyệt là yếu tố có liên quan chặt chẽ đến hoạt động của nội tiết tố. Nội tiết tố trong cơ thể của nữ giới diễn ra cân bằng thì chu kỳ kinh nguyệt cũng có sự ổn định, còn nếu diễn ra không ổn định thì chu kỳ kinh cũng sẽ dễ bị xáo trộn.
Khi nội tiết tố rối loạn, không ổn định sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp đến vùng dưới đồi, tuyến yên và buồng trứng và khiến các cơ quan này dễ bị mất cân bằng. Tất nhiên, chu kỳ kinh nguyệt của nữ giới cũng sẽ có sự thay đổi dẫn đến rối loạn kinh nguyệt, trễ kinh, chậm kinh...
Đây cũng được coi là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra hiện tượng chậm kinh mà không phải chị em nào cũng nắm được.
3. Do các bất thường ở tuyến giáp
Tuyến giáp là một bộ phận ở cổ, có vai trò kiểm soát lượng hormone, giúp cân bằng, ổn định toàn bộ quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Mọi bất thường, thay đổi ở tuyến giáp đều có ảnh hưởng trực tiếp đến kinh nguyệt ở nữ giới.
Nếu tuyến giáp hoạt động không ổn định, ví dụ như hoạt động quá mức cho phép (cường giáp), hoạt động kém (nhược giáp, suy giáp) thì đều khiến chu kỳ kinh nguyệt có sự thay đổi thất thường, chu kỳ kinh dễ đến muộn, đến chậm hơn so với các chu kỳ trước đó.
4. Do tác dụng phụ của thuốc
Trong top các nguyên nhân gây chậm kinh ở phụ nữ thì không thể không kể đến nguyên nhân là do tác dụng phụ của thuốc. Trường hợp chị em dừng thuốc đột ngột hoặc tự ý tăng, giảm lượng liều lượng thuốc mình đang sử dụng thì sẽ dễ gặp phải nhiều vấn đề về chu kỳ kinh nguyệt của mình.
Một số loại thuốc có khả năng làm ảnh hưởng, dễ gây chậm kinh như thuốc chống trầm cảm, thuốc nội tiết tố, thuốc chống loạn thần, thuốc tránh thai, thuốc corticosteroids, thuốc dùng để hóa trị...
Đặc biệt, nữ giới khi sử dụng thuốc tránh thai quá nhiều sẽ dễ gặp phải hiện tượng chậm kinh. Ngoài ra, loại thuốc này còn gây ra một số tác dụng phụ như chóng mặt, đau đầu, rối loạn chu kỳ kinh, buồn nôn...
Nếu không may bị chậm kinh do nguyên nhân này thì chị em nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn phù hợp.
5. Do hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)
Hội chứng này bắt nguồn từ việc nội tiết tố trong cơ thể của phụ nữ bị rối loạn, từ đó hình thành nên nhiều nang trứng nhỏ. Tuy nhiên, tình trạng này lại không hề có một nang trứng nào rụng, quá trình phóng noãn cũng không xảy ra, khi đó chu kỳ kinh nguyệt cũng không diễn ra.
Khi bị hội chứng đa nang, nữ giới dễ gặp phải một số biểu hiện như: Chậm kinh, kinh nguyệt đến trễ, tăng cân đột ngột, có nhiều lông, mụn trứng cá mọc nhiều hơn... Bệnh nhân khi đó cần đi siêu âm để kiểm tra xem có nhiều nang nhỏ trong buồng trứng không, sau đó sẽ được tư vấn cách điều trị phù hợp.
Hiện tượng trễ kinh do hội chứng buồng trứng đa nang nếu không điều trị kịp thời thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, khả năng sinh sản của nữ giới. Ngoài ra, nó còn làm tăng nguy cơ mắc phải các bệnh lý như đái tháo đường, bệnh về tim mạch, rối loạn chức năng sinh sản.
6. Do các bệnh phụ khoa
Các bệnh lý viêm nhiễm phụ khoa như viêm cổ tử cung, viêm buồng trứng, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung, viêm âm đạo, viêm lộ tuyến cổ tử cung... nếu không tiến hành chữa trị ngay cũng sẽ dễ gây ra tình trạng chậm kinh ở phụ nữ.
Trường hợp chị em thấy mình có dấu hiệu trễ kinh kèm các triệu chứng bất thường khác như: Ngứa ngáy, đau rát ở vùng kín, khí hư ra nhiều, đau khi quan hệ tình dục... thì nên đi thăm khám ngay để được hỗ trợ điều trị nhé.
7. Do mãn kinh sớm
Thường thì giai đoạn mãn kinh ở nữ giới sẽ bắt đầu từ năm 45 - 50 tuổi, lúc này cơ thể sẽ ít sản xuất ra estrogen và đây được coi là một dấu hiệu chậm kinh nguyệt. Theo nghiên cứu, mãn kinh sớm thường xuất hiện khi chị em bước vào độ tuổi 40. Trong độ tuổi này, nội tiết tố trong cơ thể không còn ổn định và làm ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt.
Một số trường hợp tiến hành cắt bỏ tử cung hoặc thực hiện hóa học trị liệu ở vùng xương chậu, vùng bụng cũng dễ khiến người phụ nữ nhanh đến thời kỳ mãn kinh. Do đó, đây cũng là một trong top các nguyên nhân gây chậm kinh ở phụ nữ.
8. Do căng thẳng, stress
Khi bị stress, căng thẳng, lo lắng, không chỉ tâm lý mà sức khỏe, hoạt động của não bộ cũng bị ảnh hưởng, đặc biệt là ở khu vực dưới đồi. Điều này khiến vùng dưới đồi khó sản sinh ra hormone như bình thường, làm ảnh hưởng trực tiếp đến chu kỳ kinh nguyệt, từ đó gây ra hiện tượng chậm kinh, trễ kinh.
Để hạn chế tình trạng căng thẳng, chị em cần giữ cho mình một tinh thần ổn định, thoải mái, luôn có suy nghĩ tích cực, chú ý xây dựng chế độ sinh hoạt hợp lý.
9. Do bất thường ở quá trình phóng noãn, rụng trứng
Ở cơ thể một người phụ nữ khỏe mạnh, mỗi tháng quá trình phóng noãn và rụng trứng sẽ diễn ra, khi đó sẽ có một quả trứng rụng. Trứng khi rụng và không được thụ tinh sẽ diễn ra hiện tượng kinh nguyệt hàng tháng.
Tuy nhiên, khi cơ thể không ổn định, quá trình phóng noãn, rụng trứng bị ảnh hưởng sẽ kéo theo chu kỳ kinh nguyệt rối loạn, dễ chậm kinh. Chị em khi đó cần đi thăm khám, kiểm tra xem có dấu hiệu bất thường gì ở noãn hay không.
10. Do cho con bú
Trong các nguyên nhân gây chậm kinh ở phụ nữ thì không thể không thể không kể đến nguyên nhân này. Trong quá trình người phụ nữ cho con bú, cơ thể sẽ tự sản sinh ra một loại hormone kích thích sữa có tên là Prolactin. Loại hormone này thường làm suy giảm nội tiết tố estrogen, từ đó dẫn đến hiện tượng trễ kinh.
Tuy nhiên, khi người phụ nữ nuôi con bằng sữa ngoài, không cho con bú nữa thì cơ thể, nội tiết tố cũng dần ổn định trở lại, tất nhiên chu kỳ kinh nguyệt cũng sớm trở lại. Do đó, chị em đừng quá lo lắng về nguyên nhân gây chậm kinh này nhé.
11. Do tăng hoặc giảm cân đột ngột
Có khá nhiều chị em thực hiện chế độ ăn uống, luyện tập nhằm để tăng/giảm cân nhưng do thực hiện không đúng cách khiến lượng hormone trong cơ thể mất cân bằng, không ổn định và làm ảnh hưởng đến quá trình phóng noãn, rụng trứng.
Hậu quả là làm ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng, hoạt động của buồng trứng, từ đó gây ra hiện tượng chậm kinh cùng nhiều vấn đề khác.
Tốt nhất, chị em nên tham khảo ý kiến về vấn đề cân nặng để giúp đảm bảo ổn định, không thiếu hoặc thừa cân.
12. Do sử dụng các chất kích thích
Việc sử dụng quá nhiều chất kích thích không chỉ làm ảnh hưởng đến hệ thần kinh mà nó còn gây ra rất nhiều hậu quả nghiêm trọng. Uống quá nhiều rượu sẽ làm ảnh hưởng đến hormone sinh sản, gây ra rối loạn kinh nguyệt.
Còn nếu hút thuốc lá sẽ gây ra hiện tượng chậm kinh ở người phụ nữ. Nguyên nhân là do khói thuốc lá và chất nicotine có ảnh hưởng đến các cơ quan vùng chậu, lâu dài sẽ làm ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt, thậm chí là dễ gây vô sinh hiếm muộn ở nữ giới.
Ngoài ra, chậm kinh cũng do nhiều nguyên nhân khác gây ra. Để biết cụ thể hơn, chị em nên đi thăm khám tại các cơ sở, phòng khám chuyên khoa uy tín.
Chậm kinh bao nhiêu ngày thì nên thử thai và đi khám?
Rất nhiều chị em thường hoang mang không biết trễ kinh bao lâu là bất thường. Theo các chuyên gia Sản phụ khoa, mốc thời gian để bạn bắt đầu kiểm tra được chia làm 2 trường hợp:
-
Đối với chu kỳ kinh nguyệt đều (28 - 32 ngày): Nếu bạn bị trễ từ 5 - 7 ngày và trước đó có quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ, khả năng mang thai là rất cao. Lúc này, nồng độ hormone hCG trong nước tiểu đã đủ để que thử thai cho kết quả chính xác.
-
Đối với chu kỳ kinh nguyệt không đều: Bạn nên kiên nhẫn đợi thêm. Hãy thử thai hoặc đi khám chuyên khoa nếu trễ kinh từ 14 - 15 ngày so với ngày hành kinh gần nhất.
⚠️ Cảnh báo y tế (Nên đi khám ngay): Bất kể trễ kinh bao nhiêu ngày, nếu bạn gặp phải các triệu chứng như: đau quặn vùng bụng dưới dữ dội, ra máu âm đạo màu đen sẫm, choáng váng hoặc ngất xỉu... cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất. Đây có thể là dấu hiệu cấp cứu của thai ngoài tử cung vỡ.
Bảng tự chẩn đoán phân biệt nguyên nhân trễ kinh
Để giúp chị em dễ dàng hình dung và tự theo dõi sức khỏe, dưới đây là bảng phân biệt các nhóm nguyên nhân gây chậm kinh dựa trên các triệu chứng đi kèm:
| Đặc điểm phân biệt | Dấu hiệu mang thai sớm | Rối loạn nội tiết / Stress | Bệnh lý Phụ khoa (PCOS, Viêm nhiễm) |
|---|---|---|---|
| Triệu chứng toàn thân | Mệt mỏi, thèm ngủ, thân nhiệt tăng nhẹ, buồn nôn (ốm nghén). | Mất ngủ, căng thẳng thần kinh, rụng tóc, tăng hoặc giảm cân đột ngột. | Thường xuyên mệt mỏi, béo phì (nếu do đa nang buồng trứng), rậm lông. |
| Dấu hiệu tại vùng kín | Ngực căng tức, nhạy cảm. Có thể xuất hiện vài giọt máu báo thai (hồng nhạt/nâu). | Khô âm đạo, suy giảm ham muốn tình dục. | Khí hư bất thường (màu xanh/vàng/trắng đục, có mùi hôi), ngứa ngáy vùng kín. |
| Dấu hiệu vùng bụng | Tức nhẹ bụng dưới (do phôi thai làm tổ). | Thường không đau bụng. | Đau quặn bụng dưới, đau âm ỉ vùng chậu hoặc đau rát khi quan hệ. |
(Vuốt sang ngang để xem đầy đủ nội dung bảng)
(Lưu ý: Bảng chẩn đoán trên chỉ mang tính chất tham khảo bước đầu. Để có kết luận chính xác, người bệnh cần thực hiện siêu âm và xét nghiệm máu).
Hướng dẫn xử lý tại nhà trước khi đi khám
Trong thời gian chờ sắp xếp công việc để đi khám, chị em không nên quá hoang mang mà hãy thực hiện các bước xử lý an toàn tại nhà sau đây:
-
Sử dụng que thử thai đúng cách: Mua 2-3 que thử thai từ các hãng khác nhau để thử chéo. Nên thử vào sáng sớm ngay khi vừa ngủ dậy, lấy phần nước tiểu giữa bãi (bỏ một ít nước tiểu đầu) để có kết quả nồng độ hCG đậm đặc và chuẩn xác nhất.
-
Không tự ý dùng thuốc "điều kinh" hay "phá thai": Tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc đông y, cao ích mẫu hay thuốc kích thích ra kinh truyền miệng trên mạng. Nếu bạn đang mang thai, các loại thuốc này có thể gây sảy thai hoặc dị tật thai nhi.
-
Điều chỉnh tâm lý và sinh hoạt: Nếu que thử 1 vạch, nguyên nhân lớn có thể do lối sống. Hãy dừng ngay việc thức khuya sau 23h, hạn chế nạp caffeine (trà đặc, cà phê) và bổ sung các thực phẩm giàu sắt, vitamin E (như hạt óc chó, bơ, rau bina). Giữ tinh thần thư giãn là liều thuốc tự nhiên tốt nhất để ổn định nội tiết tố.
Bạn đang lo lắng về tình trạng trễ kinh?
Đừng tự ý sử dụng thuốc hay các biện pháp dân gian. Hãy trao đổi trực tiếp với các chuyên gia Sản phụ khoa để được đánh giá nguyên nhân và đưa ra hướng xử lý an toàn nhất cho sức khỏe sinh sản của bạn.
*Thông tin cá nhân và tình trạng bệnh lý của bạn được bảo mật tuyệt đối.
Như vậy, qua bài viết này đã nêu ra top các nguyên nhân gây chậm kinh ở phụ nữ, hy vọng có thể giúp chị em nắm rõ hơn. Để phòng tránh hiện tượng chậm kinh, chị em nên xây dựng cho mình một chế độ sinh hoạt lành mạnh, hợp lý.
Câu hỏi thường gặp về chậm kinh (FAQ)
Trễ kinh 1 tháng có sao không?
Uống thuốc gì để kinh nguyệt ra đều?
Thử que 1 vạch nhưng vẫn chậm kinh là do đâu?
Tài liệu & Nguồn tham khảo Y khoa:
- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): Báo cáo về Sức khỏe sinh sản nữ giới và định nghĩa lâm sàng về tình trạng Vô kinh (Amenorrhea) và Rối loạn kinh nguyệt.
- Bộ Y tế Việt Nam: Hướng dẫn quốc gia về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản (Ban hành kèm theo Quyết định số 4128/QĐ-BYT), quy định chi tiết phác đồ chẩn đoán phân biệt khi trễ kinh.
- ACOG (Đại học Sản Phụ khoa Hoa Kỳ): Các tài liệu và cẩm nang giáo dục bệnh nhân về chu kỳ kinh nguyệt bất thường và cách theo dõi ngày rụng trứng.

